พระพุทธเจ้า ปางทรมานกาย

พระพุทธเจ้า ปางทรมานกาย เป็นปางหนึ่งที่แสดงเหตุการณ์ก่อนการตรัสรู้ เมื่อเจ้าชายสิทธัตถะเสด็จออกบรรพชา ทรงศึกษากับอาจารย์ผู้มีชื่อเสียง และต่อมาทรงปลีกวิเวกเพื่อบำเพ็ญทุกรกิริยา โดยเชื่อว่าการทรมานร่างกายอย่างหนักจะทำให้บรรลุความหลุดพ้น พระองค์ทรงอดอาหารจนเหลือเพียงผิวหนังหุ้มกระดูก ประทับนั่งขัดสมาธิหลับตาในสภาพซูบผอม ซึ่งเป็นลักษณะสำคัญของพระพุทธรูปปางนี้

ต่อมาพระองค์ทรงตระหนักว่าการทรมานกายไม่ใช่หนทางสู่ความตรัสรู้ จึงละทิ้งทุกรกิริยา หันมาดำเนิน “ทางสายกลาง” โดยบำรุงร่างกายให้พร้อม แล้วจึงทำสมาธิจนบรรลุอนุตตรสัมมาสัมโพธิญาณ ปางทรมานกายจึงเป็นสัญลักษณ์เตือนใจให้ผู้ปฏิบัติรู้จักใช้ความเพียรอย่างถูกวิธี ไม่ตึงหรือหย่อนเกินไป และมุ่งเน้นการฝึกจิตด้วยปัญญาเป็นสำคัญ